( Rubella - German Measles - Üçüncü Hastalık - Üç Gün Kızamığı )

Tanım :

Kızamıkçık çocukluk çağının virüslere bağlı olduğu döküntülü hastalıklarından biridir.

Etken :

Togavirüs ailesinden RNA içeren rubella virüsudur.

Epidemiyoloji :

Virüs yayılımı, burun-boğaz salgılarından veya anneden bebeğe plasenta (son) yoluyla olur. Genellikle hafif soğuk algınlığı belirtileri ile başlar, kulak arkasında bezelerin şismesinin yanısıra belirgin döküntü başlar, vücuda yayılır. Üç gün sürer. Özellikle daha büyük kızlarda eklemlerde ağrı, poliartrit (genellikle ellerde) bulunabilir. Kızamıkçık geçirmemiş veya aşılanmamış annelere kızamıkcık gebeliğin ilk üç ayında bulaşırsa, çocuklarda doğumsal kızamıkcık sakatlıklarına yol açabilir. Kızamıkçık, ciltte pembe döküntülerle kendini gösteren bir hastalıktır. Özellikle hamileliğin erken dönemlerinde kızamıkçığa yakalanan gebelerin bebeklerinde ciddi anomalilere ve düşüklere neden olması nedeniyle önemlidir. Genellikle ilkbahar ve kış aylarında görülür. Hastalığı geçirenler hayat boyu bağışık kalırlar.

Klinik :

Kuluçka süresi 2 - 3 haftadır. Prodromal dönemde hafif kataral belirtiler vardır. Ense ve kulak arkası (oksipital ve retroauriküler) lenf bezlerinin şişmesi karakteristiktir. Döküntüler başlamadan önce yumuşak damak üzerinde açık pembe lekelenmeler meydana gelir. Döküntüler baş bölgesinden başlar 24 saat içinde tüm vücuda yayılır. Döküntüler çok küçük , pembe maküller şeklinde başlar, makülo-papüler olabilir ve genellikle birleşmez. Erüpsiyon 2 günde, rezidüel pigmentasyon da birkaç günde kaybolur. Hastalık % 10 - 40 oranında asemptomatik seyreder. Farenks ve konjonktiva hafif hiperemiktir. Kızamıktan farklı olarak fotofobi yoktur. Ateş kısa süreli ve hafiftir. Dalak hafif büyümüş olabilir. Adolesan ve erişkinde artrit / artralji olabilir. Sekel bırakmaz.

Tedavi :

Semptomatiktir. Genellikle tedavi gerekmez. Tedavi daha çok belirtilere yöneliktir. Ateş düşürücü ilaçlar kullanılır.

Komplikasyonlar :

En önemlisi gebelerde "Konjenital Rubella Sendromu"na neden olmasıdır. Bu nedenle anne adaylarının kızamıkçık geçiren hastalardan uzak durması gerekir. Aksi takdirde doğacak bebeğin sakat olma ihtimali fazladır. Bu nedenle kız çocuklarına özellikle kızamıkcık aşısı yaptırmak gerekir. Bu sendrom gebeliğin 8 - 12. haftasında annenin kızamıkcık geçirmesi nedeniyle meydana gelir. Viremi fetusta mitozu inhibe eder, kromozom kırılmalarına neden olur. Fetal infeksiyon riski ilk trimestirde % 50 - 80 , ikinci trimestirde %10 - 20, üçüncü trimestirde ise nadirdir. Bu sendromda bebeklerde doğumsal sağırlık, kalp anomalileri, katarakt, mikroftalmi, mikrosefali, hidrosefali, mental retardasyon görülebilir.

Korunma :

Aktif immunizasyon ile olur. Hastalığa karşı aşı vardır. Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak (MMR) içeren üçlü aşı 2006 yılından itibaren Sağlık Bakanlığınca, Sağlık Ocaklarında 12 aylık ve okullarda ilköğretim 1. sınıf öğrencilerine olmak üzere 2 kez yapılmaktadır. Hastalık ile temas etmiş bağışık olmayan hamile kadına ilk 7 gün içinde IgG ile pasif immünizasyon yapılmalıdır. Bu temas ilk trimester olmuşsa gebelik sonlandırılmalıdır.