|
Salmonella Cinsi Bakteriler
Salmonellalar ve infeksiyonları tüm dünyada yaygındır. Doğal yerleşim yerleri gastrointestinal yol olduğu halde çevrede cansız ortamlarda uzun süre canlı kalabilirler. Salmonellalar, insanların tükettiği, aralarında sebze ve meyvelerin de bulunduğu bir çok gıdadan izole edilebilirler. Bazı Salmonella serotipleri belirli konaklara adapte olmuştur. Örneğin S.typhi insana, S. gallinarum kümes hayvanlarına özel ilgi duyar.
Salmonella enfeksiyonlarının yayılması, hasta ya da taşıyıcıların dışkılarının bulaştığı sular ve gıdalarla olur. Hastalar belirtiler geçtikten sonra ortalama 5 hafta salgıları ile bakteriyi yayarlar. Alt yapının yeterli ve sağlıklı olmadığı yerlerde evsel ve endüstriyel atık suların en yakın açık su kaynaklarına atılması ile salgınlar görülür.
Özellikle son 10 yılda gıda kaynaklı besin zehirlenmelerindeki artış dikkati çekmektedir. Bundan kümes hayvanlarında bulunan ve yumurtaya geçebilen salmonellalar suçlanmaktadır.
Klinik tablolar:
1-Gastroenterit:
Bol miktarda bakteri bulunan su ve yiyeceklerin çiğ veya az pişmiş olarak tüketilmesi sonucunda oluşur. 2-48 saat içinde ani başlar. Bulantı, kusma, baş ağrısı,ishal, karın ağrısı olur. 2-5 günde kendiliğinden iyileşir.
2-Tifo-Paratifo: İnfeksiyon S. typhi tarafından oluşturulduğunda tifo; diğer serotipler tarafından oluşturulduğunda paratifo denir ve daha hafif seyirlidir. Klasik tifo halsizlik, baş ağrısı ve yavaş yükselen ateşle başlar. İkinci hafta boyunca ateş 39-39,5'C'de plato çizer. Hasta dalgındır, bilinç bulanıklığı vardır. Üçüncü haftanın sonuna doğru ateş düşmeye başlar ve hastada ajitasyon görülür. Dördüncü haftanın sonuna doğru bulgular kaybolup hasta iyileşir. Erken dönemde etkili antibiyotiğin kullanılması ile belirtile çok silik geçer.
3-Septisemi ve lokal organ infeksiyonları:
Ağız yoluyla alınan bakterilerin hızla kana karışması, çeşitli organlara yayılması ve yerleşmesi ile gelişen bir infeksiyon tipidir. Böbrek, eklem, kalb, kemik, safra kesesi, beyin zarı iltihabı yapabilir.
4-Taşıyıcılık:
40-60 yaş kadınlarda özellikle safra kesesinde daha sıktır.
Tanıda etkenin üretilmesi esastır. Kan, idrar, dışkı, beyinomurilik sıvısı, kemik iliğinde üretilebilir.
İshallerde sıvı ve elektrolit dengesi düzeltilmeli, antibiyotik önerilmez. Tifo, paratifo, septisemi ve lokal organ infeksiyonlarında antibiyotik şart.
Aşılama endemik bölgelere seyahat edecek olan kişilere ve mikrobiyoloji laboratuvarı çalışanlarına önerilmektedir.
|
