HASHİMOTO TİROİDİTİ NEDİR?   ŞİKAYETLERİ   TANI ve TESPİTİ   TEDAVİSİ NASILDIR?   DİĞER KONULAR 


AYIRICI TANI ve TESPİTİ

Uz.Dr.Müjgan GÜRLER
Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi
İç Hastalıkları Kliniği

Bazı otoimmün olaylar hashimoto hastalarında olabilir veya hashimoto dışındaki tiroiditle (tiroidin diğer sebeplerle iltihabı) birlikte ortaya çıkabilir.

LABORATUVAR TETKİKLERİ

Belirti ve şikayetlerin olması durumunda yapılacak olan test öncelikle TSH ölçümüdür. Tiroid fonksiyon durumunun aydınlatılmasına yardımcı olur. Hassas bir testtir, gerek hashimoto tiroiditi ve gerek diğer tiroid iltihaplanmalarında olsun çoğunlukla yükselir. Subklinik (gizli) hipotiroidide de TSH yükselir, ve hipofiz bezinin azalmaya başlayan tiroid fonksiyonlarını telafi etme çabasını gösterir. Subklinik(gizli) hipotiroidide T4 ve T3 hormonları hemen hemen normal sınırlardadır. Eğer hastanın beyin veya hipofiz bez problemleri veya ilaç kullanmaya bağlı tiroid fonksiyon sorunu yoksa yüksek TSH kuvvetle muhtemel tiroid bezi hastalığından kaynaklanır. Hastalarda sT4 ( serbest T4 ) hormonu da tetkik edilebilir. sT4 ‘ün düşük olması primer hipotiroidiyi (primer : tiroid bezinin az çalışması nedeninin tiroid bezinin kendi hastalığı ise, sekonder: hipofiz veya beyin hastalıklarına bağlı tiroid bezinin az çalışma durumu) kanıtlar. sT3 (serbest T3) hormon rakamları bazen en ileri hipotiroidi olgularında bile normal bulunabilir dolayısıyla seviyesi ayrımsal olmayabilir bundan dolayı hipotiroidinin tanısında yeterli değeri yoktur. Otoantikorların müspet olması tanının tipik olarak Hashimoto olarak doğrulanmasına yardımcı olsa da %10 kadar olguda negatif olacağı da unutulmamalıdır. İlk tanı anında bakıldıktan sonra kontrol vizitlerinde antikorların yeniden incelenmesine gerek yoktur.

GÖRÜNTÜLEME ÇALIŞMALARI

Ultrasonografide (USG) hashimoto iltihaplanma özellikleri saptanabilse de tanı için USG şart değildir. Yine de tiroid bezinin büyüklüğü, yapısı ve en önemlisi de nodüllerin saptanabilmesi açısından yararlıdır. Tiroid sintigrafisi ise tanı açısından gerekli değildir. Bazı hashimoto hastalarında ilk evrelerde harap olmuş tiroid hücrelerinden kana çok miktarda tiroid hormonu karışır, bu durumda yalancı zehirli guatr oluşturabilir. Bu durumu ayırt etmek için için sintigrafi yapılmalıdır.

DİĞER TESTLER

Aşağıdaki testler hipotiroidinin tanısında gerekli olmamakla birlikte rahatsızlığın problemlerini tanımlamakta kullanılabilir.

Tam kan sayımı, lipidler (kan yağları), kanda sodyum, böbrek fonksiyon testleri, kreatinin kinaz (kas enzimidir ve bazen hipotiroidi hastalarında da yüksek bulunabilir), prolaktin (hipofiz hormonudur ve hipotiroidik hastaların çoğunda yüksek bulunur bazen de yanlışlıkla tedavi edilmeye çalışılır),

Tiroid USG’de şüpheli ve belli bir boyutun üzerinde görünen nodüller varsa biyopsi yapılabilir. Hashimoto hastalarında nedbe dokuları bazen nodül ile karıştırılabilir. En önemlisi Hashimoto tanısı için biyopsi yapmak çok gereksiz, hastaya hem acı veren hem de maddi külfet çıkaran bir tetkikdir. Hashimoto tanısı laboratuvar ile kolayca konulabilir.